System oddymiania to kluczowy element ochrony przeciwpożarowej, zwłaszcza w obiektach wielkokubaturowych, takich jak hale produkcyjne i magazynowe. Jego zadaniem jest zapewnienie bezpiecznej ewakuacji ludzi, ochrona konstrukcji budynku i wsparcie służb ratowniczych w przypadku pożaru.
Z punktu widzenia inwestora i generalnego wykonawcy, prawidłowy projekt oraz rzetelne wykonanie systemu oddymiania decydują nie tylko o bezpieczeństwie, ale też o dopuszczeniu obiektu do użytkowania. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie kluczowych aspektów systemu oddymiania – zarówno formalnych, jak i technicznych – w kontekście realizacji inwestycji przemysłowej, takiej jak budowa hal.
System oddymiania hal produkcyjnych: Podstawy prawne i normy
W przypadku hal produkcyjnych obowiązek stosowania systemów oddymiania wynika bezpośrednio z przepisów techniczno-budowlanych. Kluczowe dokumenty to:
-
Warunki Techniczne (WT 2022) – określają minimalne wymagania dotyczące ochrony przeciwpożarowej w budynkach.
-
Rozporządzenie MSWiA w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków – reguluje m.in. konieczność oddymiania stref zagrożonych pożarem.
-
Normy PN-EN 12101 – definiują wymagania dla urządzeń oddymiających, m.in. klap i systemów sterujących.
Prawidłowo zaprojektowany system oddymiania może wpłynąć na klasyfikację odporności ogniowej budynku – pozwalając np. na zwiększenie powierzchni stref pożarowych lub redukcję wymagań wobec innych elementów konstrukcyjnych.
Jak działa system oddymiania?
System oddymiania działa w oparciu o sygnały z czujników dymu i temperatury lub ręczne wyzwalanie przez użytkownika. Jego zadaniem jest szybkie odprowadzenie dymu i gorących gazów z wnętrza hali.
Rodzaje systemów oddymiania:
-
Grawitacyjne – opierają się na naturalnym przepływie powietrza; wymagają zastosowania klap dymowych w dachu oraz otworów napowietrzających w dolnej części hali. Kluczowa jest tu możliwość wytworzenia tzw. przeciągu pożarowego.
-
Mechaniczne – bazują na wentylatorach wyciągowych; stosowane tam, gdzie nie ma warunków do efektywnego przepływu naturalnego (np. w halach bez możliwości otwarcia dachu).
System ma trzy podstawowe funkcje: obniżenie temperatury, usunięcie dymu i zwiększenie widoczności dla ewakuacji oraz działań ratowniczych.
Projektowanie systemu oddymiania – kluczowe etapy
Skuteczne zaprojektowanie systemu oddymiania hali wymaga ścisłej współpracy między inwestorem, projektantem branżowym, rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz generalnym wykonawcą.
Główne kroki to:
-
Analiza obciążenia ogniowego – pozwala na określenie klasy odporności ogniowej i wybór odpowiedniego systemu.
-
Podział obiektu na strefy pożarowe i sektory oddymiania – umożliwia skuteczne odprowadzanie dymu i ogranicza jego rozprzestrzenianie.
-
Scenariusz pożarowy – dokument integrujący wszystkie systemy bezpieczeństwa, m.in. detekcję pożaru, klapy dymowe, wentylację i systemy napowietrzania.
W praktyce oznacza to konieczność wcześniejszego uzgodnienia technologii systemu oraz dokładne zaplanowanie jego integracji z innymi instalacjami w hali.
Dobór i rozmieszczenie klap dymowych
Dobór klap dymowych musi być dostosowany do geometrii hali, obciążenia ogniowego i warunków atmosferycznych (np. siły wiatru, zalegania śniegu).
Typy klap:
-
Punktowe – montowane pojedynczo, najczęściej na dachu.
-
Pasma świetlno-dymowe – łączą funkcję oddymiania i doświetlenia wnętrza.
-
Fasadowe (żaluzjowe) – instalowane w elewacji, często jako uzupełnienie systemu grawitacyjnego.
Ważne, by klapy posiadały odpowiednie certyfikaty i były odporne na wysoką temperaturę oraz warunki zewnętrzne.
System oddymiania hal produkcyjnych: Korzyści dla inwestora
Z punktu widzenia inwestora, profesjonalnie zaprojektowany i wdrożony system oddymiania oznacza:
-
Wyższy poziom bezpieczeństwa – ochrona życia, mienia oraz konstrukcji nośnej hali.
-
Niższe koszty inwestycyjne – możliwość optymalizacji stref pożarowych i obniżenia wymagań dotyczących odporności ogniowej.
-
Większa funkcjonalność – pasma świetlne mogą służyć jako naturalne źródło światła dziennego oraz element wentylacji codziennej.
Czytaj również: Hala przemysłowa – cena projektu i budowy
System oddymiania hal produkcyjnych: Wyzwania dla generalnego wykonawcy
Dla generalnego wykonawcy system oddymiania to jedno z newralgicznych zadań w ramach inwestycji, takich jak budowa hal. Kluczowe wyzwania to:
-
Koordynacja branżowa – ścisła współpraca z projektantami, rzeczoznawcami i dostawcami systemów.
-
Zgodność z przepisami – konieczność spełnienia wymagań normatywnych i zapewnienie dokumentacji do odbioru.
-
Prawidłowy montaż – gwarancja trwałości i niezawodności systemu nawet w skrajnych warunkach.
-
Testy i odbiory – weryfikacja funkcjonowania systemu przy udziale PSP i nadzoru budowlanego.
Oddymianie hali produkcyjnej
Rynek systemów oddymiania ewoluuje. Coraz większą rolę odgrywają:
-
Automatyka – inteligentne centrale pożarowe i integracja z BMS.
-
BIM – modelowanie systemów oddymiania już na etapie projektowania 3D.
Przykłady zrealizowanych inwestycji pokazują, że odpowiednio dobrany system nie tylko spełnia wymogi formalne, ale może też przynieść inwestorowi wymierne korzyści operacyjne i ekonomiczne.
System oddymiania to nieodłączny element nowoczesnych hal produkcyjnych, istotny zarówno z perspektywy bezpieczeństwa, jak i zgodności z przepisami. Jego skuteczność zależy od jakości projektu, doboru urządzeń i profesjonalnego wykonania.
Dla inwestora oznacza to potrzebę współpracy z doświadczonym generalnym wykonawcą, który potrafi skoordynować wszystkie branże, zagwarantować zgodność z normami oraz przeprowadzić inwestycję w sposób kompleksowy i bezpieczny.
Artykuł zewnętrzny.
